كه آن امرى كه براى اين بيمار كمال و خير فرض شده است كمال و خير نيست . در اينجا شيخ دو « تنبيه » كوتاه ذكر كرده است كه لازم به ذكر آنها نيست و شرّاح هم از شرح آنها خوددارى كرده‌اند . خلاصهء يكى از آن دو تنبيه اين است كه اگر بخواهيم جاى اشكالات و شبهه‌ها باقى نماند خوب است در تعريف « لذت » كه در گذشته گفته شد ، دو قيد و شرط اضافه كنيم . يك قيد اينكه شرط حصول لذت اين است كه قوهء ادراك كننده شاغل نباشد ، مثل آدم سير كه از خوردنى لذت نمىبرد چون جهاز هاضمه مشغول و سرگرم هضم غذاى موجود است . شرط دوم آنكه مانعى و عيب و نقصى براى قوهء مدركه نباشد ، مثل بيمار و عليل المزاج كه از غذا لذت نمىبرد . خلاصهء تنبيه دوم اينكه : اشكالاتى كه دربارهء « لذت » گفته شد ممكن است در باب « الم » هم گفته شود و البته جواب هم شبيه همان جوابها خواهد بود . تنبيه : انه قد يصحّ اثبات لذة ما يقينا ، و لكن اذا لم يقع المعنى الذى يسمّى ذوقا جاز أن لا نجد اليها شوقا ، و كذلك قد يصحّ ثبوت اذى ما يقينا ، و لكن اذا لم يقع المعنى الذى يسمّى بالمقاساة كان فى الجواز أن لا يقع عنها بالغ الاحتراز . مثال الاول حال العنين خلقة عند لذة الجماع ، و مثال الثانى حال من لم يقاس وصب الاسقام عند الحمية . خلاصهء ترجمه و شرح : در گذشته اثبات شد كه چنين نيست كه لذّات حسّى تنها لذات حقيقى باشند و نيز چنين نيست كه لذات حسى از لذات غير حسى قوىتر بوده باشند ، بلكه بر عكس لذات معنوى از لذات حسى قوىترند . در اينجا ممكن است اشكالى پيش آيد و آن اينكه : اگر چنين است پس بايد همهء مردم به لذات معنوى و عقلى بيش از لذات صورى و حسى اهميت بدهند ، و حال آنكه بالضروره چنين نيست بلكه حتّى اگر گفته شود كه علّت اينكه مردم به لذات غير حسى به اندازهء كافى اهميت